گزارشی از نشست تخصصی نقد و بررسی تحلیلی و انتقادی سفر اخیر “شینزو آبه” به تهران |خبرخوان انجمن های علمی ایران

تاریخ خبر: // کد خبر: 16857 // //

گزارشی از نشست تخصصی نقد و بررسی تحلیلی و انتقادی سفر اخیر “شینزو آبه” به تهران

اشاره در تداوم دور جدید فعالیت‌ها و سلسله نشست‌های تخصصی انجمن ایرانی روابط بین الملل، خبرگزاری ایسنا میزبان جمعی از استادان و پژوهشگران دانشگاهی و کارشناسان ارشد وزارت خارجه در رابطه با “نقد و بررسی تحلیلی و انتقادی سفر اخیر نخست‌وزیر ژاپن به تهران” بود. با لحاظ تقارن زمانی سفر آبه با افزایش تنش‌ها [...]
گزارشی از نشست تخصصی نقد و بررسی تحلیلی و انتقادی سفر اخیر “شینزو آبه” به تهران

اشاره

در تداوم دور جدید فعالیت‌ها و سلسله نشست‌های تخصصی انجمن ایرانی روابط بین الملل، خبرگزاری ایسنا میزبان جمعی از استادان و پژوهشگران دانشگاهی و کارشناسان ارشد وزارت خارجه در رابطه با “نقد و بررسی تحلیلی و انتقادی سفر اخیر نخست‌وزیر ژاپن به تهران” بود. با لحاظ تقارن زمانی سفر آبه با افزایش تنش‌ها میان ایران و‌امریکا، نگاه ویژه و خاصی در داخل کشور نسبت به دستاوردهای احتمالی این سفر وجود داشت. از منظری انتظارات عمومی در جامعه نسبت به نتیجه بخش بودن این سفر در کاهش تنش ها میان ایران و‌امریکا و باز شدن مسیر جدید برای فروش نفت ایران بسیار افزایش یافته بود. برای همین بعد از رفتن آبه، این تلقی در جامعه ایجاد شد که سفر آبه به تهران دستاورد خاصی نداشت. برای همین انجمن ایرانی روابط بین الملل با ترتیب دادن نشستی تخصصی با حضور مسئولان وزارت خارجه و دانشگاه، چند و چون این سفر و اهداف و پیامدهای آن را به محک بررسی گذاشت.

🔻 انتخاب زمان سف از سوی ژاپنی‌ها هوشمندانه بود

دکتر صبوری رئیس انجمن روابط بین‌الملل در بخشی از این نشست با اشاره به حساسیت جامعه ایرانی نسبت به مسائل سیاسی به ویژه سفر آقای “شینزو آبه” به تهران گفت: شاهد بودیم در هنگام انجام این سفر ابهامات زیادی به وجود آمد بخشی از آنها پاسخ داده شد و بخشی دیگر بدون پاسخ ماند که جا داشت مسؤولان مربوطه به موقع شفاف سازی می‌کردند.

وی با اظهار اینکه حساسیت جامعه به موضوعات و تحولات بین المللی به سبب رویکرد تحریمی ترامپ و تاثیرپذیری اقتصاد ایران از تحولات بیرونی افزایش یافته، گفت: خواسته و ناخواسته نگاه‌ها در کشور به سفر آبه اینگونه بود که نخست وزیر ژاپن می‌تواند در شرایط کنونی پیش روی اقتصاد کشور گره‌گشایی کند. به عبارتی، انتظار افکار عمومی این بود که آقای آبه بتواند مجرا و زمینه‌ای برای تداوم صادرات نفت ایران بگشاید. رئیس انجمن روابط بین‌الملل در ادامه تاکید کرد که در عصری به سر می بریم که چرخش قدرت روندی پرشتاب به خود گرفته و و آینده نوید بخش انتقال قدرت از غرب به حوزه آسیا و پاسیفیک است. طبیعی است که در این حوزه، دو قدرت مهم چین و ژاپن سهم عمده و اثرگذاری خواهند داشت. از این جهت، ژاپن جزء آن دسته از کشورهایی است که می تواند یاریگر اقتصاد ایران در شرایط کنونی شود و برای همین بایستی رویکردی فعالانه در سیاست خارجی برای تعمیق روابط اقتصادی و تجاری با ژاپن در پیش بگیریم.

رئیس انجمن روابط بین‌الملل در ارزیابی نهایی خود از این سفر گفت: اگرچه سفر آقای آبه به تهران دیرهنگام و بعداز گذشت چهل سال اتفاق افتاد، اما در چارچوب روابط دو جانبه و با هوشمندی شخص آقای آبه در زمانی بسیار مهم انجام شد.
دکتر صبوری اظهار کرد: سفر نخست‌وزیر ژاپن به تهران جایگاه این کشور را ارتقا داد و آن را در جایگاه میانجی گر در دنیا مطرح کرد که برای آبه دستاورد مهمی تلقی می‌شود.

🔻 ژاپنی‌ها ایران را وزنه صلح و ثبات منطقه می‌دانند

رضا زبیب: دستیار وزیر امور خارجه کشورمان در این نشست تاکید کرد: ژاپنی‌ها ایران را وزنه‌ای برای صلح و ثبات در منطقه می‌دانند و معتقدند می‌توانند بین ایران و آمریکا نقشی مثبت ایفا کنند که سفر شینزوآبه نمونه‌ای برای این مساله است.

دستیار وزیر امور خارجه در امور آسیا و اقیانوسیه، با اشاره به سیاست خاورمیانه‌ای ژاپن اظهار کرد: نگاه ژاپن به خاورمیانه یک نگاه انرژی محور و نفت است. ژاپن به‌عنوان یک اقتصاد بزرگ ناچار است از زاویه انرژی به منطقه خاورمیانه نگاه کند در واقع سعی کرده رویکرد متوازنی با کشورهای تولید کننده اصلی انرژی در منطقه داشته باشد.

وی افزود: اگر نیاز و ضرورت ملی ژاپن ثبات خاورمیانه است، این مساله لزوماً با سیاست شریک استراتژیک آن یعنی آمریکا متعارض است که سیاست آمریکا ثبات در خاورمیانه نبوده است.

دستیار وزیر امور خارجه کشورمان همچنین با بیان این‌که سفر شینزو آبه بعد از ۴۱ سال انجام شده و به نظر می‌رسد نگاه خاورمیانه‌ای ژاپن تغییر کرده است، گفت: ژاپنی‌ها پنج سفر در سطح نخست وزیر به منطقه داشته‌اند. وزیر خارجه ژاپن نیز پنج محور را بیان کرده که «صلح و ثبات در خاورمیانه با صلح و شکوفایی اقتصاد جهانی از جمله ژاپن ارتباط دارد»، «تقویت مشارکت سیاسی ژاپن»، «این‌که ژاپن موضع بیطرفانه‌ای در میان ادیان در خاورمیانه داشته باشد زیرا برخلاف غربی‌ها چهره منفی در خاورمیانه ندارد»، همچنین ژاپن ارتباط ویژه‌ای با آمریکا دارد تلاش می‌کند برای کاهش تنش و صلح و ثبات ایفای نقش کند که سفر شینزو آبه به تهران در این قالب تعریف می‌شود.

دستیار وزیر امور خارجه در ادامه خاطر نشان کرد: ژاپنی‌ها ایران را وزنه‌ای برای صلح و ثبات در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس می‌دانند، تصور می‌کنند با اشکال مختلف می‌توانند بین ایران و آمریکا نقش ایفا کنند که سفر شینزو آبه نمونه‌ای برای این مساله است.

وی تصریح کرد: از سوی دیگر ژاپنی‌ها تصور می‌کنند به طور تاریخی برای کمک به صلح و ثبات ایران کار و سرمایه‌گذاری کرده‌اند و این اتفاق نباید از دست برود و هر کشور بزرگی که بخواهد در عرصه روابط بین‌الملل وارد خاورمیانه شود با کشوری مثل ایران هم رو به رو می‌شود. بنابراین ژاپن امروز ناچار است با دلگرمی و انگیزه بیش‌تری به ایران نگاه کند.

دستیار وزیر امور خارجه کشورمان در امور آسیا و اقیانوسیه با بیان اینکه شینزو آبه دست خالی برنگشته و راضی برگشته است، درباره اینکه سفر نخست وزیر ژاپن تحت تأثیر رفتارهای آمریکا قرار گرفت و آیا بهتر نبود این سفر به زمان دیگری موکول شود، گفت: اگر مشکلی در سفر آبه و کیفیت آن باشد از ناحیه ما نبود، همه بسترها را آماده کرده بودیم اما اتفاقاتی مانند حادثه‌ای که برای نفتکش‌ها رخ داد و از قضا یکی از آن‌ها ژاپنی بود، بنابراین همه برای این بود که یا به ایران سفر نکند یا سفر ناموفق باشد.
وی ادامه داد: نفس تماس دیپلماتیک و آمدن آبه به تهران یک موفقیت است که همه ژاپنی‌ها از سفر راضی هستند، اینکه بگویند سفر شکست خورده بود اصلاً اینگونه نیست، ذات کار دیپلماتیک این طور نیست بنابراین هر دو طرف این سفر را شکست خورده نمی‌دانیم. زبیب افزود: پس از پایان سفر نیز هر دو طرف موضوعات مطرح را پی گیری می‌کنیم، رفت و آمدها ادامه دارد و از نظر ما سفر موفقی بوده و دو طرف فکر می‌کنیم سفر آبه نقطه عطفی بود.

 

پروفسور نقی زاده کارشناس ارشد مسائل ژاپنگفت: ژاپن به دنبال جای پایی محکم در خاورمیانه است، از این رو به صلح و ثبات در این منطقه اهمیت می‌دهد. شینزو آبه می‌خواهد در تحولات منطقه و بین الملل ورود بیشتری داشته باشد و در همین راستا به تهران آمد و می‌خواست یکی از ستون‌های حضور ژاپن در منطقه را در ایران بزند. آنها جلسات ویژه ای در این مورد قبل از سفر به تهران داشتند و این‌گونه نیست که فکر کنیم صرفاً به خواست آمریکا و ترامپ به تهران آمد. آنها در پی آن هستند که اگر روابط ایران و آمریکا بهبود یابد جای پای خود را در ایران محکم کرده باشند.

این استاد برجسته اقتصاد گفت: باید ژاپنی‌ها را در سفر به تهران نمک‌گیر می‌کردیم. نباید شینزو آبه دست خالی از ایران بر می‌گشت. اینکه چطور باید این کار را می‌کردیم به عهده دیپلمات‌ها و سیاستمدارها بود. ژاپنی اصولاً این گونه‌اند که اگر از سوی کسی کمکی، هدیه‌ای یا تعاملی را دریافت کنند حتماً بخش قابل توجهی از آن را برای آن طرف جبران می‌کنند از این رو تعامل با ژاپنی‌ها همیشه منفعت دارد.

نقی زاده خاطرنشان کرد: ژاپن در برنامه خود دارد که حضوری فعال و مؤثر در تحولات منطقه‌ای و بین المللی داشته باشد و تازه دارد کارهایی را انجام می‌دهد اما کارها در ژاپن کند و محتاطانه پیش می‌رود از این رو باید مقابل آنها صبور بود. سفر آبه به تهران یک گام اولیه اما جسورانه و از روی شهامت و مثبت بود.

وی در ادامه با بیان اینکه من از مخالفان جدی فروش نفت خام هستم و از نظر من این کار یعنی صادرات دارایی و فرصت‌های اشتغالی، افزود: تمام ارزش نفت تولید آن و فروش فرآورده‌هایی است که از آن به دست می‌آید. نکته جالب توجه این است که برخی اجازه نمی‌دهند امروز کشور ما دارایی خود را صادر کند.

این استاد دانشگاه در ادامه خاطرنشان کرد: معتقدم ما باید با ژاپنی‌ها پالایشگاه مشترک بزنیم و تمام نیاز ژاپن به فرآورده‌های نفتی را این طور برایشان تأمین کنیم چرا که صدور نفت خام بر خلاف سیاست تولید محور است. فروش نفت خام فروش درآمد نیست بلکه فروش دارایی‌هایمان است. البته در چند سال اخیر نفت خام از درآمد به دارایی کشور تبدیل شده است. نقی زاده با بیان اینکه ژاپن در حال “دست راستی” شدن است اظهار کرد: دست راستی‌ها اکنون در ژاپن طرفداران جوان بیشتری دارند. الان ذهن ساموراواری که از ژاپنی‌ها در گذشته سراغ داریم دیگر وجود ندارد. دولت آنها هم به همین شکل است و احتمالاً در انتخابات آینده باز هم آقای آبه برنده خواهد شد.

 

🔻 می‌خواهیم ژاپن را به عنوان شریک سیاسی و بالقوه اقتصادی حفظ کنیم

حسین الوندیدیپلمات وزارت خارجه و سفیر پیشین ایران در ویتنام گفت: ژاپنی‌ها همیشه سعی کردند نقش تنش زدا، میانجی و بهبود دهنده روابط میان ایران و آمریکا در برخی مقاطع و نیز در منطقه را داشته باشند و در موضوعات مختلف هم دخالت داشته اند.

وی با اشاره به حضور و نقش پررنگ و قابل توجه ژاپنی‌ها در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی در تحولات اقتصادی ایران اظهار کرد: آنها معتقدند مزیت نسبی ایران بخش انرژی آن است. آنها می‌دانند که ایران یک ظرفیت بزرگ اقتصادی برای دنیاست و چون ژاپن منافع اقتصادی را دنبال می‌کند طبیعی است فرصت ایران را در نظر دارند.

این استاد دانشگاه گفت: بعد از تحریم‌های دوره اوباما آنها نفت را از ما می‌خریدند و حتی درباره بازگشت پول نفت مکانیزم جداگانه ای طراحی کردند و بانک مرکزی ایران همیشه از همکاری با ژاپنی‌ها رضایت داشته است. آنها بعد از برجام از این توافق حمایت کردند و روابط اقتصادی را هم بعد از آن توسعه دادند و یک توافق ۱۰ میلیارد دلاری امضا شد و مکانیزم‌هایی برای توسعه روابط پیشنهاد دادند اما به دلایل مختلف انجام نشد.در عین حال باید بگویم ژاپن به لحاظ دوجانبه و بین المللی علاقه به تعامل با ایران دارد.

الوندی اظهار کرد: از سال ۹۴ آماده انجام سفر آقای آبه به تهران بودیم تا انجام شود و در نهایت در سطح بالایی انجام شد. در زمانی که آمدند ظرفیت تعاملات دو جانبه اقتصادی خیلی محیا نبود اما این ظرفیت برای آینده وجود دارد. دلیل سفر آبه ایجاد صلح و ثبات منطقه و کاهش تنش بود. آنها احساس کردند سطح تنش میان ایران و آمریکا در حال افزایش است و باید کنترل شود و سعی کردند نقش کاهش دهنده تنش را ایفا کنند البته سفر با موافقت ترامپ انجام شد.

وی تحریم پتروشیمی قبل از ورود آبه به تهران را پیامی ضد و نقیض دانست و افزود: این یک اتفاق قابل توجه بود که ابهامات را تهران افزایش می‌داد با این حال سفر انجام شد و مقام رهبری، رئیس جمهور و آقای ظریف از انگیزه سفر آقای آبه راضی بودند. مهم این بود که آبه از زبان ایران شنید که دنبال جنگ و بمب نیست اما به ترامپ اعتماد ندارد.

 

 

آخرین اخبار انجمن های علمی

اخبار ویژه

آرشیو

پربازدید

بایگانی شمسی

آمار بازدید وبسایت

  • 0
  • 32
  • 6
  • 557
  • 110
  • 3,334
  • 14,258
  • 151,304
  • 227,644
  • 65,130
  • 12,926
  • 10,597
  • 1
  • تیر ۲۸, ۱۳۹۸